Teamontwikkeling

Wat is teamontwikkeling? 

Teamontwikkeling is het proces waarbij je ervoor zorgt dat een team beter samenwerkt, je de juiste richting op beweegt met het team en dat veranderingen – in gedrag, cultuur en werkwijzen – effectief worden doorgevoerd. Het doel hiervan: je team en organisatie vooruit helpen. Je doorbreekt patronen die vooruitgang belemmeren en gaat op zoek naar de organisatievorm die jouw team nodig heeft om bepaalde doelen te bereiken.  

Teamontwikkeling: voorbeelden uit de praktijk 

Laten we het iets concreter maken: wat valt er dan precies onder teamontwikkeling? Enkele voorbeelden uit de praktijk (vraagstukken waar Goed geschud organisaties bij geholpen heeft): 

Het concreet maken van een abstracte onderwijsvisie (Comenius College Rotterdam) 
Door volledig helder te hebben wat de school belangrijk vindt in het onderwijs en welke doelen de school wil bereiken, hebben docenten een duidelijke richting voor hoe ze les kunnen geven. Dit komt ten goede aan de kwaliteit van het onderwijs. 
 

Werken aan heldere overlegstructuur en gespreid leiderschap (ROC Kop van N-H) 

Door een heldere, werkende overlegstructuur neer te zetten ga je als school zo efficiënt en effectief mogelijk om met de tijd, en blijven zaken minder snel liggen. En door te werken aan gespreid leiderschap (waarbij meerdere personen samen werken aan het aansturen en verbeteren van de school) zorg je voor meer betrokkenheid en een betere samenwerking onderling. 

De 4 C’s van teamontwikkeling: hulpmiddel om te ontdekken waar jouw team staat 

Hoe weet je wanneer een team goed ontwikkeld is? En of een team goed functioneert? De 4 C’s van teamontwikkeling zijn hierbij een handig hulpmiddel. Ze staan voor vier belangrijke onderdelen van goede samenwerking: 

1. Commitment (Betrokkenheid) 
   Teamleden zijn gemotiveerd, voelen zich verantwoordelijk en zetten zich in voor de gezamenlijke doelen. 
    
2. Communication (Communicatie) 
   Er is open, duidelijke en respectvolle communicatie. Teamleden luisteren naar elkaar en geven feedback. 
    
3. Collaboration (Samenwerking) 
   Teamleden werken echt samen, benutten elkaars kwaliteiten en helpen elkaar waar nodig. 
    
4. Competence (Bekwaamheid) 
   Het team beschikt over de juiste kennis, vaardigheden en ervaring om het werk goed te doen én blijft zich ontwikkelen. 

Waarom is teamontwikkeling belangrijk? 

Waarom teamontwikkeling belangrijk is moge duidelijk zijn: als je dit niet doet kom je op achterstand. De buitenwereld ontwikkelt zich voortdurend. En als je niet meebeweegt word je glashard ingehaald door de realiteit. 

Teamontwikkeling zorgt voor een sterker, hechter en effectiever team. Als mensen goed samenwerken, elkaar vertrouwen en duidelijke afspraken maken, kunnen ze beter omgaan met uitdagingen en behalen ze samen meer succes. 

Voorbeeld: de gevolgen als je niet inzet op teamontwikkeling 

Wat kunnen de gevolgen zijn als je niet inzet op teamontwikkeling? 

Stel je maar eens voor: je werkt op een school waar steeds meer digitale leermiddelen worden gebruikt en leerlingen anders leren dan vroeger. Maar binnen het team praat niemand met elkaar over deze veranderingen. Leraren blijven op hun eigen manier werken, delen geen kennis, en er is weinig samenwerking of overleg. 

Het gevolg: 

• Sommige collega’s raken achterop met nieuwe onderwijsvormen. 

• Er ontstaat verwarring of frustratie, omdat iedereen het anders doet. 

• De kwaliteit van het onderwijs loopt achter, terwijl andere scholen wél meegroeien. 

• Ouders en leerlingen merken dat de school niet goed inspeelt op de huidige tijd. 

Hoe ontwikkel je een team: 2 modellen uitgelicht 

Het wat en waarom hebben we gehad. Dan is het nu tijd voor de ‘hoe’. Hoe doe je dat, een team ontwikkelen? 

Goed om te weten is dat er tig modellen en werkvormen voor teamontwikkeling zijn. In dit artikel lichten we er graag 2 uit: het model van Tuckman en het model dat zich focust op boven- en onderstroom. 

1. ModelteamontwikkelingTuckman: de 5 fases van teamontwikkeling 

Het teamontwikkelingsmodel van Tuckman beschrijft in 5 fases hoe een team zich ontwikkelt. Wat zijn de 5 fases van teamontwikkeling volgens Tuckman? 

1. Forming (Vorming). Teamleden leren elkaar kennen, zijn voorzichtig en aftastend. Er is nog weinig samenwerking. 
    
2. Storming (Stormen). Er ontstaan meningsverschillen en spanningen. Teamleden zoeken hun plek en rollen zijn nog onduidelijk. 
    
3. Norming (Normeren). Afspraken worden gemaakt, rollen worden duidelijk en de samenwerking verbetert. 
    
4. Performing (Presteren). Het team functioneert effectief, werkt zelfstandig samen en bereikt doelen. 
    
5. Adjourning (Afsluiten). Het team rondt het werk af en neemt afscheid (bij tijdelijke teams). 

2. Verandermodel boven- en onderstroom

Bij het verandermodel van boven- en onderstroom focus je je zowel op zichtbare aspecten van de organisatie (bovenstroom) als onzichtbare aspecten (onderstroom). Dit model gaat ervanuit dat een organisatie pas in beweging komt als de bovenstroom en onderstroom van een organisatie goed op elkaar worden afgestemd.  

Met boven- en onderstroom wordt bedoeld: 

• De bovenstroom omvat de zichtbare, formele kanten van een organisatie. Zoals organisatiestructuur, besluitvorming en rolverdeling. 

• De onderstroom omvat de onderliggende factoren. Zoals verantwoordelijkheid nemen, een gezamenlijke identiteit en onderlinge samenwerking.  

Samenvattend: om echt te veranderen moet je – volgens dit model – zowel aan de bovenkant (structuur en regels) werken als aan de onderkant (gedrag en cultuur). 

Meer weten over dit model? Goed geschud gebruikt dit model voor het oplossen van complexe vraagstukken. Ontdek hoe wij dit model toepassen.